2025թ․-ին «Իրավունքի կենտրոն» ՀԿ-ն իրականացրել է «Դասընթացից դեպի ազդեցություն․ ՀԿ-ների համար զեկույցների ներկայացման հմտությունների զարգացում» ծրագիրը, որի նպատակն էր ուժեղացնել Հայաստանում գործող քաղաքացիական հասարակության կազմակերպությունների կարողությունները՝ միջազգային մեխանիզմներին մարդու իրավունքների բարձրորակ զեկույցներ պատրաստելու և ներկայացնելու ուղղությամբ, ներառյալ Եվրոպայի խորհուրդը, Համընդհանուր պարբերական դիտարկումը (UPR) և ՄԱԿ-ի պայմանագրային մարմինները։ Ծրագիրը ներառել է դասընթացներ, մենթ և մարդու իրավունքների հարցերի վերաբերյալ այլընտրանքային զեկույցների ներկայացում միջազգային մարմիններին։
Այս շրջանակում «Իրավունքի կենտրոն» ՀԿ-ն, համագործակցելով «Կանանց ռեսուրսային կենտրոն» ՀԿ-ի հետ, այլընտրանքային զեկույց է ներկայացրել ՄԱԿ-ի Կանանց և աղջիկների նկատմամբ խտրականության հարցերով աշխատանքային խմբին։
Այլընտրանքային զեկույցը բացահայտել է հետևյալ կառուցվածքային խնդիրները․
Վերարտադրողական առողջություն
Չնայած Հայաստանում հղիության արհեստական ընդհատումը օրինական է մինչև 12 շաբաթական ժամկետը, պարտադիր սպասման ժամկետները և ծառայությունների սահմանափակ հասանելիությունը, հատկապես՝ գյուղական համայնքներում, ստեղծում են անհամաչափ խոչընդոտներ՝ հակասելով Կանանց նկատմամբ խտրականության բոլոր ձևերի վերացման մասին կոնվենցիայի շրջանակում ստանձնած պարտավորություններին։ Հայաստանը չունի համապարփակ, իրավունքահեն սեռական կրթության ծրագիր, իսկ գործող ուսումնական ծրագրերը չեն համապատասխանում միջազգային չափանիշներին։ Վերարտադրողական և մայրական առողջապահության ոլորտում խտրականությունը շարունակում է պահպանվել։
Խտրականություն աշխատանքի աշխարհում
Հայաստանը տարածաշրջանում ունի գենդերային աշխատավարձերի ամենալայն տարբերություններից մեկը․ կանայք վաստակում են տղամարդկանցից միջինը 25–30% պակաս, իսկ ընդհանուր տարբերությունը գերազանցում է 39%-ը, ինչը հիմնականում պայմանավորված է խտրականությամբ, այլ ոչ թե որակավորումներով։ Իրավական պաշտպանությունը շարունակում է մնալ անբավարար, քանի որ Աշխատանքային օրենսգիրքը լիարժեքորեն չի համապատասխանեցնում Աշխատանքի միջազգային կազմակերպության չափանիշներին, բացակայում են արդյունավետ կիրարկման մեխանիզմները, աշխատավարձերի թափանցիկություն և գենդերազգայուն աշխատանքի գնահատման գործիքները։ Մասնագիտական սեգրեգացիան և չվճարվող խնամքի աշխատանքի անհավասար բեռը լրացուցիչ խորացնում են աշխատավարձերի անհավասարությունը։
Կանանց և աղջիկների նկատմամբ բռնություն
Չնայած Հայաստանում ընդունվել է ընտանեկան բռնության կանխարգելման մասին օրենսդրություն, դրա կիրառումը մնում է թույլ։ Պաշտպանական որոշումները հաճախ չեղարկվում են, ապաստարանների հասանելիությունը Երևանից դուրս սահմանափակ է, ֆինանսավորումը՝ անբավարար, իսկ իրավապահ մարմիններում և դատական համակարգում պահպանվում են գենդերային կարծրատիպեր՝ հակասելով միջազգային չափանիշներին։ Սեռական բռնության դեպքերը լայնորեն թերագնահատվում և չեն հաղորդվում, իսկ քրեական հետապնդումը հազվադեպ է իրականացվում՝ խարանման, երկրորդային զոհականացման և տուժողների անձնական տվյալների գաղտնիության խախտման պատճառով։ Հայաստանը դեռևս չի վավերացրել Եվրոպայի խորհրդի՝ կանանց նկատմամբ բռնության և ընտանեկան բռնության կանխարգելման և դրա դեմ պայքարի մասին կոնվենցիան՝ չնայած միջազգային մարդու իրավունքների մեխանիզմների կողմից կրկնվող կոչերին։